8 bin 500 yıllık miras evsizlerin mekanı oldu

Marmaray Yenikapı kurtarma kazıları, İstanbul ’un 8 bin 500 yıllık tarihini ortaya çıkardı. Kazılar, Osmanlı İstanbul ’unun meşhur ‘Langa (Vlanga) Bostanları ’nın olduğu alanda yapıldı. İstanbul Arkeoloji Müzeleri kadar 8 yıldır devamlı kazılarda bambaşka dönemlere ait değişik mimari kalıntılar ortaya çıkarıldı.

İstanbul ’un M.S. 4. ile 7. yüzyıl arasındaki en büyük ticari limanı olan Theodosius Limanı da gün ışığına çıkarıldı. İstanbul ’un en eski kalıntılarının bulunduğu alanın bir bölümü evsizlerin mekanı haline geldi. Laf konusu bölüm neredeyse çöplüğe döndü. Duruma tepki bildiren uzmanlar, arkeolojik alanın biran önce temizlenerek, peyzaj çalışmalarının yapılması gerektiği vurgulandı.

“KALINTILAR BİR MÜZEYLE İSTANBULLULARA VE TURİSTLERE KAZANDIRILABİLİRDİ”

Arkeolojik alanın insanlardan arındırılması ve disiplinli bir korumaya ihtiyacı olduğunu belirten Kültürel ve Doğal Mirası İzleme Platformu kurucusu Arkeolog Nezih Başgelen, şunları söyledi:

“Langa Bostanları diye geçen yerdeki kazılar, bize kentin günümüzden 8 bin 500 sene öncesinden bugüne kadar gelen her türlü tabakasını vermesi açısından acayip oldu. Çok başarılı bir kurtarma kazısı sonrasında, kentin tarihini görmediğimiz perspektiflerden öğrendik. Yenikapı kazılarında, kentin tarihi ansızın Avrupa ’nın en eski kentlerinin önüne geçti.

Ortaya çıkan kalıntıların şehirle bütünleşmesi, burada yapılması planlanan fazla kayda değer proje aksadı. Aksayınca, kentin bize nereden nereye geldiğini bildiren kazıbilimsel belgelerle ve sayısız kazıbilimsel buluntu veren bu nitelikli bölge, bir bırakılmışlık dönemi geçirdi.

Buradan çıkanlar bir arkeopark düzenlemesiyle veya bunu bütünleyen bir müzeyle hem İstanbullularla keza de turistlere kazandırılabilirdi. Böylelikle fazla acayip bir projeye sahiplik edilecekti. Bu proje düşünüldü, planlandı fakat belirtilmiş gecikmeler olunca burası evsizlerin ve yurtsuzların kullandığı bölge oldu. Öteki yanlamasına çöp dökme alanı olarak kullanılıyor.”

“PROJENİN BİR LAHZA EVVEL HAYATA GEÇİRİLMESİ LAZIM”

Yenikapı kazılarının yapıldığı alandaki bir oyuktaki tarihi sütunların içine yerleştirilen eşyaların yanı sıra çevreye her tarafa yayılan çöpler hoyratlığı gözler önüne sererken, ihmalkârlığı yorumlayan Başgelen, “Bu alanın şimdi 24 saat gözlemlenebilir bir yer olması lüzumlu. Belediyenin de buraya düşündüğü projeleri birazcık daha hızlandırıp, ilgili bakanlık ve belediyeler ile proje bir an evvel hayata geçirilmeli. Edindiğim bilgiye göre; Arkeoloji Müzesi zaten müşteki durumda. Arkeoloji Müzesi buradaki kalıntıların çıkmasında çok iyi incelemeler yaptı. Fatih Belediyesi ’nin ise burayla ilgili yaklaşımı zaten olumluydu, onlar da ihale sürecindelermiş bunun hızlandırılmasında fayda var” diye konuştu.

“BELEDİYELERİN ACİL ÖNLEM ALMASINI İSTİYORUM”

Yetkililere seslenen Hikmet Karaçoban, “Belediyelerin acil tedbir almasını istiyorum. Tarihi kazılara gereken tartı verilmeli. Gün ışığına çıkarılıp ziyaretçilere açılmalı” dedi.

Ali Yüksel alanın evsizler nedeniyle tehlikeli olduğunu belirterek, “O gördüğünüz evsizler bali kullanıyor. Bu halk müziği topluma yararlı değil. Buranın altında bir tarihi eser varsa eğer bu tarihi eseri topluma kazandırmıyorsan bunun üzerine bir beton beygir” şeklinde konuştu.

17 YIL ÖNCE KEŞFEDİLDİ

Liman arkeolojisi alanında dünyanın en kayda değer kazılarından biri kabul edilen Yenikapı Batıkları, 17 yıl önce Marmaray kazıları esnasında keşfedilmişti. Theodosius Limanı ve içinde barındırdığı 37 batığın dünyanın en büyük Orta Çağ gemi buluntu topluluğu tespit edilmiş, kazının en daha aşağı tabakasında ise Neolitik döneme ait harabeler bulunmuştu. Tüm katmanların kazı çalışmaları ise 2013 yılında tamamlanırken, paha biçilemez değerdeki kalıntıların kurtarılması için İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürlüğü kurtarma kazıları, İstanbul Üniversitesi ’nden uzmanlar ise batıkların araziden kaldırılması, belgelenmesi ve koruma-yenileme uygulamaları çalışmalarını üstlenmişti. DHA

Yorum yapın

SMM Panel PDF Kitap indir