Stadyumdaki çökme kanıtlandı, şehir hastanesi de risk altında

Trabzon ’da kısa bir zaman önce büyük bir inşaat başladı. Akyazı dolgu alanı üstünde daha önce inşa edilen Şenol Güneş Spor Kompleksi ’nin hemen yanında, aynı dolgu alanı üstünde Türkiye ’nin en büyük hastanelerinden biri yapılacak. 900 yataklı Trabzon Şehir Hastanesi ’nin maliyeti 1.1 milyar lira olarak açıklandı.

Fakat az önce 3 ay önce 3 Kasım 2021 tarihinde “Geocarto International” adlı dünya çapındaki en üst seviye bilimsel dergide yayımlanan bir makale, keza 40 bin karakter stadyumun bulunduğu kompleksin, hem de bu dev hastanenin önemli tehlike aşağıda olduğunu bilimsel olarak ortaya koydu. 

SÖZCÜ ’nün ortaya çıkardığı, Karadeniz Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ertan Gökalp ve Harita Yüksek Mühendisi Fırat Altıntaş imzalı, Şenol Güneş Spor Kompleksi Yüzey Deformasyonu İzlenmesi (Monitoring surface deformations of the reclamation site using PS interferometry: Senol Gunes sport complex) başlığını içeren makaleye tarafından stadyum ciddi tehlike aşağı… 

Tabloda koyu kırmızı noktalar en büyük çökmeleri, mavi noktalar ise en büyük yükselmeleri gösteriyor. Trabzon Kent Hastanesi ’nin yapılacağı sol taraftaki abes alanda özellikle deniz tarafında depresyon görülürken, diğer tarafta yükselmeler uyarı çekiyor.

Bilimsel alıştırma 18 Aralık 2016 günü stadın Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Katar Emiri Al Sani göre gerçekleştirilen başlangıç töreninden tam iki gün sonradan 20 Aralık 2016 günü başladı.

Çalışmada bilhassa Avrupa Uzay Ajansı ’nın (ESA) Kopernik programı dahilinde uzaya gönderdiği Sentinel-1 uydusundan alınan veriler kullanıldı.  3 yılı aşkın vakit her tarafında ortalama 12 günde bir, milimetrik hassasiyetteki veriler toplandı.

Çalışma sonunda yazılan makale, “Bu tür sıra dışı ve çok pahalı yapılarda insan hayatını gözetmek için yüzey deformasyonlarını izlemek fazla önemlidir” ifadesiyle başlıyor.

BİR TARAF ÇÖKÜYOR, BİR TARAF YÜKSELİYOR

Avrupa Uzay Ajansı ’na ait uydudan alınan verilerden stadyumun bulunduğu bölgede yoğun bunalım ve yükselme olduğu, bazı alanların yılda 9.7 milimetre çöktüğü; bir takım alanların ise yılda 3.9 milimetreye dek yükseldiği tespit edildi.

Fazla yakın mesafelerde bile epeyce değişken bambaşka deformasyon oranları tespit edildi. Bu deformasyonlardan en yüksek bastırma oranlarından biri stadyumun batısında görüldü.

Bariz zemin çatlaklarından nedeniyle deformasyonların çoğunlukla bunalım biçiminde düşey yönde meydana geldiği anlaşıldı.
Ama çok yakın mesafedeki öbür bunalım oranları ve zemin çatlakları birlikte düşünüldüğünde alan üstünde hem yatay ayrıca de dikey hareketlerin olabileceği değerlendirildi.

Egzersiz, uydudan elde edilen bu sonuçların yerde yapılacak ölçümlerle pekiştirilmesiyle tamamlanacak. 

STADYUMUN BATI TARAFINDAKİ ÇATLAKLAR: Stadyumun (a), (b), (c), batı tarafında belirgin zemin çatlakları saptandı.

 

“DOLGU KLASİK YÖNTEMLE GELİŞİGÜZEL YAPILDI” 

Peki bu tespitler ne anlama geliyor. Konuyu en başından bu yandan yakından takip eden Karadeniz Teknik Üniversitesi ’nin duayen öğretim üyelerinden emekli jeoloji uzmanı Prof. Dr. Osman Bektaş SÖZCÜ ’ye anlattı.

Prof. Dr. Bektaş uluslararası makalenin ışığında şu saptama ve değerlendirmelerde bulundu: 

2019 yılında KTÜ İnşaat Bölümünden Prof. Dr. Erol Şadoğlu birlikte spor tesisinin bambaşka oturmalardan dolayı deforme olduğunu ve az hasara uğradığını ortaya koymuştuk.  Yeni makaledeki veriler 2016-2020 uydu verileri oturmaların devam ettiğini gösteriyor. Bu oturmalar ve deformasyon yapıları izlenmeli. Az zarar ve oturmaların devam edip etmediği kontrol edilmelidir. Akyazı dolgusu zemin iyileştirilmesi yapılmadan alışılmış yöntemle rasgele doldurulduğundan taşıma kapasitesi düşüktür. böylece bambaşka oturmaları en aza indirmek amacıyla tesis kazıklar ve radye esas üzerinde taşıtılmaya çalışılmıştır. 4 bin 500 fore kazığa rağmen yapıda deformasyon varsa, aramak ki fore kazıklar yeterince çalışmadı ya da etkin olmadı demektir. Beklenenden daha artı farklı oturmaya sabır edemeyen yapı yatay, dikey yer değişim ve dönme hareketlerine tabi olarak kırılma deformasyonu göstermeye başlamıştır.

“TESİS SAAT YÖNÜNDE DÖNÜYOR” 

Tesisin bir iyice saat yelkovanı yönünde dönme deformasyonuna uğradığını söylemek mümkündür. Jeolojik, inşaat ve uydu ölçüm bilgilerine göre benzer dolgu üzerinde yapılması planlanan Şehir Halkı Hastanesinin geleceği spor tesisinin akıbeti ile örtüşmektedir. Zeminin türdeş bir biçimde yani düzgün oturması tolere edilebilir ancak ayrı cinsten yani yer yer çeşitlilik belirten depresyon ve yükselmeler yapının deforme olmasına neden oluyor.

“YAPI DEFORMASYONA DAYANAMADI”

Yani yapıda kırılmalar, açılmalar,  dönmeler vs oluyor. Bu deformasyon yapılarını ben ve İnşaat Mühendisi arkadaşım Prof. Dr. Erol Şadoğlu stadın içinde yaptığımız çalışmayla şahsen saptama etmiştik. Derhal bu makalede üstelik stadın dışında çatlaklar tespit  edilmiş oldu. Eğer bina akıcı otursaydı, bu çatlaklar, açılmalar olmazdı. Lakin bu uluslararası makalede de görüldüğü gibi, stadın haricen ve stadın içinde çatlaklar açılmalar var… Bu neyi gösteriyor: Deformasyon pek fazla ama, yapı bu deformasyona dayanamadı, enine çatlaklar uzunlamasına çatlaklar, hatta dönmeler gelişti.

 

Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş ve İnşaat Mühendisi Prof. Dr. Erol Şadoğlu stadyumdaki deformasyonları saptama etti.

“STADYUM DEFORME OLUYOR” 

İster uydudan ölçüm, ister yerden ölçüm, hangisi olursa olsun değişmeyen bir sonuç var: Stadyum deforme oluyor.
Stadyumun, binanın içine girdiğiniz zaman, duvarlarda, yerlerde açılmalar çatlaklar var. Bunları gördük tespit ettik. Bu çatlakları müteahhidin sıvayla kapatmaya çalıştığını da biliyoruz.
Acilen manâlı olan şu, bu deformasyon ne kadar devam edecek, azalacak mı, yoksa artacak mı? Artarsa stadın, yıkılmasına sebebiyet verebilir. Eğer bu oturmalar devam ederse binada mükemmel bir şekilde kırılmalar çökmeler başlar. Dolayısıyla bu oturmaların sürekli olarak yoklama edilmesi gerekli.

“ŞEHİR HASTANESİNİN GÜVENLİĞİ DE SORGULANMALI”

Radye temel deforme olduğuna kadar onun altındaki fore kazıklarda bir can sıkıntısı bir biçimsizleşme var demektir. Peki fore kazıkların deformasyonu neyi gösteriyor… Zeminde öbür oturmalar kaymalar olabileceğini gösteriyor. Yani bir tam olarak biçimsizleşme var. Bu da yapılacak Şehir Halkı Hastanesi ’nin güvenliğini de sorgulanmasına niçin oluyor.

Hastanenin yapılmasında bu sorunların dikkate alınması ve mutlaka çözülmesi gerekiyor. Ben bunu üst makamların hepsine, bakanlıklara yazdım. Konuştum. Geldiler görüşmeler yaptılar. Fakat hiçbir değiştirme yapmadan, analiz yapmadan benzer sistemle kent hastanesini yapıyorlar. İnşallah bir sıkıntı yaşamayız.

YER SARSINTISI OLSA BU ALANDA SIVILAŞMA KAÇINILMAZ

Kaldı fakat bu binalar eski deprem yönetmeliği haritasına tarafından yapıldı. Yani bugünkü zelzele tehlikesi haritasına kadar bina zaten risklidir. Çünkü Trabzon ’da yer sarsintisi tehlikesi yeni haritada iki kat artmıştır. Yani bu neyi gösteriyor… Bölgenin bugünkü deprem tehlikesi haritasına göre riskli olduğunu gösteriyor. 

CUMHURBAŞKANI ’NA MEKTUP
Milletlerarası makalede kendisinin iki makalesinin de referans verildiğini andıran Bektaş, “Ben bu konuda ‘Akyazı ’da olanları iyi anlamak vatandaşın hakkıdır ’ diyerek Sayın Cumhurbaşkanı ’na açık bir mektup yazdım. Bütün uyarılarımıza karşın hiçbir şey yapılmadı” dedi. 

Uyarılarının ardındaki Sıhhat Bakanlığı ’ndan arayanlar olduğunu ancak hiçbir ciddi çalışmaya dönüşmediğini kaydeden Prof. Dr. Bektaş, “Çünkü Türkiye ’de ne hata yaparsan yap bunun sorumluluğu yoktur, tazminatı yoktur, Allah bizi affetsin der geçerler” diye konuştu. 

YÜRÜTMEYİ ASKIYA ALMA DAVASI ÖTE TARAFTAN Trabzon Kent Plancıları Odası, Kalyon İnşaat göre dolgu alanına yapı edilen yaklaşık 1.1 milyar lira maliyeti olan 900 yataklı Trabzon Şehir Halkı Hastanesi inşaatı ile ilgili yürütmeyi erteleme ve iptal davası açtı.

 

Yorum yapın

SMM Panel PDF Kitap indir